HODI TANZANIA! Braindrain

02 augustus 2019

COLUMN 11

* Hodi betekent in Swahili ‘Mag ik binnenkomen?’ Die vraag stelt psychiater Dirk De Wachter in Tanzania, waar hij projecten van Child-Help bezoekt rond spina bifida en hydrocefalie. Hij deelt zijn ervaringen tot en met 5 augustus in dS Avond en in het Belgische dagblad de Standaard. Ook hier op de website kan je meelezen, net als op onze Facebook-pagina Child-Help Nederland.

Dit is een reis met veel bijzondere ervaringen. Het was al ongeveer 35 jaar geleden, tijdens de keuzestage neurochirurgie van mijn medische opleiding, dat ik nog eens in vol ornaat in een operatiekamer stond.

De aanleiding was een bezoek aan het MOI-ziekenhuis waar dokter Shabani zich heeft gespecialiseerd in het behandelen van kinderen met hydrocefalie. Juist vandaag is er een conferentie met deelnemers uit de hele wereld. Ik spreek met een Amerikaanse neurochirurg uit Columbia University die mij uitlegt dat men hier het meeste ervaring heeft, met meer dan 800 ingrepen per jaar. Het endoscopische toestel en de shunts – een kunstmatige verbinding in het lichaam, bijvoorbeeld om hersenvocht af te voeren – zijn geleverd door Child-Help. Daardoor spreekt iedereen hier directeur Pierre Mertens aan als ‘Mister Shunt’. We volgen de ingreep ter plaatse. De techniek die mede hier ontwikkeld is, blijkt een referentie, ook in de meest geavanceerde westerse ziekenhuizen.

Nieuwjaarsreceptie

Soms kunnen ervaringen uit ontwikkelingslanden ook het beleid bij ons beïnvloeden. Uitgebreid onderzoek toonde dat goedkope Indiase shunts, die gebruikt werden in Afrika, tot even goede resultaten kunnen leiden dan de 25 keer duurdere Amerikaanse exemplaren. Maar om die kennis wetenschappelijk te onderbouwen, is onderzoek nodig, waarvoor amper financiering bestaat. Ambitieuze artsen worden aangetrokken tot centra met meer mogelijkheden, in Zuid-Afrika of de Verenigde Staten. Het is een braindrain, ditmaal zonder shunt.

Drukke dag vandaag, we ontmoeten directies, maatschappelijk werkers, oudergroepen, overheidsdiensten. Ik schud meer handen dan tijdens een nieuwjaarsreceptie. Overal heerst een sfeer van enthousiasme over wat de voorbije twintig jaar is opgebouwd. Dit is een openbaar ziekenhuis waar kinderen tot vijf jaar gratis kunnen geholpen worden. De overheid investeert veel, het portret van de president hangt in zowat elke kamer.

Steun uit China

Met dokter Shabani spreek ik meer over de toekomst van het land dan over chirurgische technieken. Hij legt uit dat de president met harde hand de corruptie tracht in te dijken en investeert in nieuwe wegen en openbare werken. Er is veel buitenlandse steun, de laatste tijd vaak uit China. Het blijft een erg moeilijke oefening om niet in de val te trappen van neokolonisering, waarbij afhankelijkheid en ongelijkheid in stand wordt gehouden. Alleen ieders eigen krachten te versterken, met wederzijds respect voor verschil, en met geduld en vertrouwen kan er in de goede richting gewerkt worden.

Vanavond zijn we te gast op de ambassade. Mijn lezing over het ‘kleine goede’ van de Franse filosoof Emmanuel Levinas maakt mij onzeker. Mijn maatpak hangt klaar. Het doodarme binnenland lijkt ver weg.

HOE KAN JIJ HELPEN?

Steun Child-Help en geef kinderen met een aangeboren handicap in ontwikkelingslanden een eerlijke start.

CHILD-HELP OP SOCIAL MEDIA